Geplukt Moniek Latten

Eigenlijk had HALLO op deze plek een beroemde fluitiste aan het woord willen laten, maar het leven van Moniek Latten (33) uit Baarlo liep anders. Onlangs was ze nog het landelijke gezicht van de campagne van de Nierstichting, deze week heeft HALLO haar geplukt.

Ze groeide op in Kessel-Eik, volgde blokfluitles in Kessel bij de fanfare, later leerde ze nog altblokfluit spelen en dwarsfluit op de muziekschool in Venlo. Op de muziekschool volgde ze een VOCO-opleiding waarmee ze naar het conservatorium zou kunnen. Ze trad ooit op met Jan Akkerman en deed zelfs auditie bij Guus Meeuwis voor stadionconcerten. Met goed gevolg: ze deed één repetitie mee, maar van een concert kwam het niet.

Het had zo mooi kunnen zijn, maar zonder nier begin je niet veel. Het begon eigenlijk al toen ze twee was. Toen bleek haar rechternier haar te vergiftigen, dus moest deze worden verwijderd. Met één nier valt best te leven, maar toen Moniek een jaar of zestien was kreeg ze steeds vaker last van blaasontstekingen. Uit een bloedtest bleek dat de nierfunctie van haar overgebleven nier slechts 17 procent bedroeg. Ze raakte in de medische molen verzeild, want ze moest zo snel mogelijk een nieuwe nier. Of dialyseren. Toen ze 17 jaar was kreeg ze een nier van haar moeder. Zij blijkt goed met één nier minder te kunnen leven. “Ze is nu 61 en het gaat gelukkig goed met haar”, vertelt Moniek.

Dappere doordouwer
Na de middelbare school volgde ze een administratieve mbo-opleiding. Met veel lichamelijke tegenslagen wist ze zich er doorheen te slaan. “Ik had in die tijd veel blaas- en urinewegproblemen. Soms ging ik met twee katheterzakjes aan mijn been naar school.” Trots is ze vooral op het opschrift van een leraar op haar diploma: ‘Dappere doordouwer’, staat er. Want de nier van haar moeder had een match van 96 procent. Dat is uitzonderlijk goed. Toch leverde de nieuwe nier nogal wat complicaties op. Ze is inmiddels de tel kwijt. Werd wel honderd keer opgenomen in het ziekenhuis en minstens vijftig keer geopereerd. De nier van moeder ging zes jaar mee. In 2010 werd deze afgestoten. Daarna kreeg ze nog een nier van een tante, die heeft ze drie jaar gehad. Toen volgden er opnieuw complicaties. Vooral met haar blaas. En van de medicijnen kreeg ze weer nierbekkenontsteking. Een vicieuze cirkel die haar transplantaatnier niet ten goede kwam. Zo werd de medische molen een zware tredmolen.

Halve marathon
Sinds juni 2014 doet ze het zonder nieren. Dat betekent dat haar nierfunctie wordt overgenomen door een machine. Drie keer in de week ligt ze in het ziekenhuis in Venlo voor een dialyse. Dan ligt ze vier uur op één plek, met haar ene arm gekoppeld aan een machinale nier die haar bloed zuivert. “Ik kan wel iets doen als een boek lezen, of iets aan de laptop, maar het is vooral erg vermoeiend.” Het wordt ook wel vergeleken met het lopen van een halve marathon. “Maar de ene keer is het zwaarder dan de andere keer.”

Ze stond midden in het leven en wilde studeren. Behalve een muziekopleiding had ze ook een juridische opleiding gevolgd en haar droom was om advocaat te worden. Maar ze was vaker in het ziekenhuis dan thuis. Ze wilde van alles, maar haar lichaam werkte niet mee. En nog niet. Ze bleef constant tegen grenzen aanlopen. Ze liep stage bij Heuvelmans Advocaten in Venlo. Maar al te graag ging ze daar aan de slag. “En sommige dagen voel ik me ook goed. Dan kan ik best werken. Maar dan zijn er weer dagen…” Er volgt een diepe zucht. “Een werkgever moet van me op aankunnen.”

Curaçao
In mindere tijden heeft ze wel eens gedacht: wil ik dit allemaal wel? Wil ik wel afhankelijk zijn van al die apparatuur en me dan nog vaak niet goed voelen? Wil ik wel zo’n leven zonder vrijheid? "Nee, ik was niet levensmoe”, zegt ze stellig. “Maar ik was het leven dat ik leidde wel moe.” Een dagje uit, een vakantie, een concert, het kon bijna nooit. “Als ik niet van het leven kan genieten, waar leef ik dan voor?”, zo dacht ze destijds.

Inmiddels heeft ze ermee leren omgaan. Ze gaat wel eens naar een concert. “Maar dat moet ik wel van tevoren goed plannen. Als het op een dag is dat ik dialyse heb, gaat het al niet door.” Toch is ze afgelopen mei zelfs op vakantie naar Curaçao geweest. Maar zoiets kost wel veel organisatie. “Ja, ik kon daar dialyseren. Dat moet je van tevoren wel duidelijk vastleggen. En uitzoeken hoe het zit met de verzekering en dat soort dingen.”

Ze kan er mee omgaan. Ze staat positief en krachtig in het leven. Ook dankzij Paul. Op haar zestiende leerde ze haar vriend Paul kennen. Vooral in het begin was het ook voor hem erg zwaar, weet Moniek. “We kenden elkaar net een halfjaar toen ik nierpatiënt werd.” Inmiddels zijn ze 16 jaar samen.

Omroep Max
En zo werd ze dit jaar zelfs het gezicht van de Nierstichting tijdens de landelijke collecteweek. Met posters en een reclamespotje dat nog te zien is op Youtube. En ze was bij de TV-registratie van Tour de Celeb van Omroep Max. BN’ers beklimmen hierbij een zware bergetappe van de Tour de France voor nierpatiënten. Ze kwam op L1, in de Limburger en op Omroep P&M en nu in HALLO Peel en Maas.

“Het gaat erom bewustzijn te creëren over het leven als nierpatiënt”, vertelt ze. “Ik krijg nu ineens veel reacties van mensen die geen weet hebben van de impact op m’n leven. Van m’n zoutarme dieet bijvoorbeeld. Ik kan niet zomaar in een restaurant eten, want dat is toch meestal best zout.” En een terrasje pikken kan ook niet onbekommerd. “Ik moet altijd oppassen dat ik niet te veel vocht binnenkrijg, want ik raak dat vocht pas kwijt bij het dialyseren.”

Haar grootste droom is niet meer een beroemd fluitiste worden. Haar droom is een nieuwe nier. “Eind dit jaar kom ik wellicht op de lijst.” En dan kan het snel gaan. “Omdat ik al vijf jaar heb gedialyseerd zit mijn wachttijd er eigenlijk al op. Dus volgend jaar heb ik wellicht een nier. Een postmortale. Van een overleden persoon dus. En dan hopelijk één die 30 jaar mee gaat.”

Tekst: Marc van der Sterren
Beeld: Paul Berden