Monique Verhaegh en Patty Joosten maken rouwen draaglijker door erover te praten

Sinds kort vindt er één keer in de twee maanden bij de dorpsontmoeting in Meijel een bijeenkomst plaats waar gepraat kan worden over rouw. Rouwbegeleidster Monique Verhaegh en Patty Joosten begeleiden de groep in het rouwproces en geven de bezoekers handvaten om het verdriet draaglijker te maken.

Tijdens een informatieavond over rouw en verlies in juni, gegeven door Monique Verhaegh, bleek er voldoende interesse te zijn om een rouw- en verliescafé op te zetten. Dorpsontmoeting Meijel besloot naar aanleiding hiervan om vanaf oktober samen met rouwbegeleidster Monique en Patty Joosten, die elkaar kennen uit het werkveld, te beginnen met de bijeenkomsten. Zes personen meldden zich aan om over hun verdriet te vertellen. Volgens Monique is het belangrijk om over rouw te praten en zeker met gelijkgestemden. "Voor veel mensen is rouwen lastig, in eerste instantie doordat emoties tonen nog wordt gezien als een taboe. We zijn niet gewend om over de dood te praten en we hebben er weinig woorden voor. Maar het is oké om verdriet te hebben. Door het gesprek aan te gaan over het verdriet, verzacht de situatie. Ik vind het mooi om dit mensen mee te geven. De dood hoort bij het leven en het is niet erg om daarover te rouwen."

Taboe
Monique geeft aan dat niet alleen naasten van de overledenen moeite hebben met het omgaan met verdriet, maar ook de omgeving kampt hiermee. In het verleden was rouwen meer zichtbaar, legt ze uit. "In het verleden gaf de katholieke kerk een periode van zes weken af om te rouwen en was er geen openbaar leven. Ook gingen mensen zwart of sober gekleed of droegen een rouwband. Nu is rouw minder zichtbaar. Daarnaast weten mensen vaak niet wat ze moeten zeggen tegen iemand die met verdriet loopt. Ze worden meegezogen in de angst van het verhaal en vaak willen ze de omstandigheden invullen voor anderen. Ook zijn mensen bang om zelf te huilen om het verdriet van een ander."

Veerkracht
Het rouwcafé is een laagdrempelige manier om met ervaringsdeskundigen over verschillende thema's te praten. Tijdens de eerste bijeenkomst vormde 'veerkracht' de rode draad. Er werd gepraat over goede en slechte dagen. "Op het moment dat je iemand verliest, ontstaat er chaos in je voelen en denken en is focussen lastig, omdat je uit je dagelijkse routine wordt getrokken. Wat mensen doen is overgaan naar een overlevingsdrang, totdat ze weer structuur in het hoofd krijgen. We hebben het tijdens de bijeenkomst gehad over jezelf beschermen tegen een overspoeling van verdriet. Het is bijvoorbeeld niet erg om naar buiten te gaan en je gedachtes te verzetten. Het verdriet blijft, maar je maakt de zwaarte ervan minder, waardoor de situatie draaglijker wordt en je andere energie krijgt. De energie van de goede dagen wil je graag vasthouden."

Grenzen aangeven
Ook kwamen de feestdagen aan de orde. De groep gaf elkaar tips hoe om te gaan met deze pittige dagen. "Ze kregen de opdracht mee om van tevoren te bedenken hoe ze invulling geven aan de feestdagen. Ben niet te streng voor jezelf en kom voor jezelf op. Geef je grenzen aan en heb geen verwachtingen van anderen. Spreek vooral uit wat je wilt. Dat is vaak lastig als je zo gewend bent rekening te houden met iedereen. Rouw is voor iedereen anders en is uniek. De relatie tussen de achterblijvers en de overledenen is bijvoorbeeld bepalend voor de rouw. Iemand die jarenlang met de overledene heeft samengewoond en alles heeft gedeeld, is uiteindelijk na het verlies alleen thuis en kan bij niemand het verhaal kwijt. Bellen met bijvoorbeeld de kinderen, is toch anders dan praten met je partner. Zij zien het verlies als een groot gemis."

Hoofd vol
Voor de bijeenkomsten wordt een maximum van acht personen gehanteerd, omdat het streven is om een persoonlijke sfeer te creëren. Tijdens de eerste avond waren zowel mannen als vrouwen aanwezig, waarmee Monique en Patty erg blij zijn. "Mannen gaan weer anders om met emoties dan vrouwen. Ook hadden we iemand in de groep waarvan de partner niet is overleden, maar wel ernstig ziek is. We noemen dit rouw bij leven. Ze geven steeds kleine stukjes toekomst weg en kunnen moeilijk vooruit kijken. Mensen die rouw bij leven ervaren, zijn welkom bij de bijeenkomsten. Er zit deels overlap tussen bijvoorbeeld rouw om baanverlies, gezondheidsverlies en de dood. Bij allen werkt de filter niet meer en raakt het hoofd vol. Tijdens de bijeenkomsten geven Patty en ik handvatten om hiermee om te gaan. Daarnaast kunnen de bezoekers van elkaar leren door ervaringen te delen en erkenning te krijgen voor hun verdriet."

De volgende bijeenkomsten staan gepland op 4 januari, 1 maart, 26 april en 21 juni. De bijeenkomst begint altijd met de voordracht van een gedicht. Daarna volgt een gesprek over wat er op dat moment speelt bij de bezoekers. Het rouw- en verliescafe start om 19.30 uur en duurt tot 21.00 uur.

Tekst: Jeanine Hendriks