Bijzondere bouwwerken: Maasbree

21-6-2018 door: Redactie
Elke kern in de gemeente Peel en Maas heeft van die gebouwen die niet weg te denken zijn. Gevoelsmatig zijn ze er altijd al geweest, ook al hebben ze misschien een geheel nieuwe bestemming gekregen. HALLO Peel en Maas dook in de archieven en zocht het verhaal achter die bijzondere bouwwerken. Deze aflevering komt het voormalige gemeentehuis van Maasbree aan bod, dat al in 1872 werd gebouwd.
maskTop
Bijzondere bouwwerken: Maasbree
maskBottom
Het Maasbreese gemeentehuis anno 1920 (Historische Werkgroep De Brede via PeelenMaasNet)

De gemeente Maasbree werd na 1794 gevormd door het Franse leger. Die had het gebied bezet en voegde gemeenten met minder dan 5.000 inwoners bij elkaar. Zo werden Blerick, Baarlo en Bree samen ‘Mairie de Bree’, vrij vertaald ‘Stadhuis Bree’. Om te voorkomen dat de naam werd verward met de Belgische stad Bree, veranderde de naam in 1818 in Maasbree. Dat de drie ooit bij elkaar hoorden, is nog terug te zien in het oude wapen van gemeente Maasbree; daarin zijn de drie dorpen vertegenwoordigd.

Baarlo, Blerick en Maasbree ruzieden jarenlang over waar het raadhuis moest komen te staan, vertelt Ben Smets van historische werkgroep De Brede uit Maasbree. “Omdat ze er niet uit kwamen, besloten ze in 1872 elke vijf jaar te wisselen. Daardoor moest het secretariaat steeds verhuizen tussen het oude raadhuis in Baarlo (de voormalige jongensschool aan de Markt, red.), het gemeentehuis in Blerick en het toen nog te bouwen raadhuis in Maasbree. Daardoor is in de jaren heel wat documentatie verloren gegaan.”

Maasbree zou op 1 januari 1873 als eerste aan de beurt zijn. Dat had het gemeentebestuur aan zien komen. In december 1866 werd namelijk al besloten dat er een raadhuis moest worden gebouwd op Maasbreese grond. “Die moest op een zo centraal mogelijke plaats komen”, vertelt Ben. “Midden in het dorp, tegenover de kerk was de beste plek. Daarom werd het huis van de familie Houba in 1869 gekocht en afgebroken. Die hadden destijds een café en meubelwerkplaats. Op de grond die vrijkwam door de sloop werd het nieuwe gemeentehuis gebouwd.”

In 1872 begon de bouw en die was op het randje klaar. Op 1 januari 1873 kon het secretariaat van Blerick naar Maasbree verhuizen. “Links woonde het hoofd van de basisschool en rechts trok de vroedvrouw in”, vertelt Ben. “Boven werd een vergaderzaal ingericht voor de gemeenteraad. Maar die vergaderingen werden ook afgewisseld, dus ze zaten ook niet altijd in ‘Bree’.” Jarenlang bleef de gemeente met de archieven rondzeulen, tot Blerick in 1908 alsnog de langste adem bleek te hebben en de gemeente Maasbree zich definitief in Blerick vestigde.

Op 1 oktober 1940 werd Blerick, tegen de zin van de inwoners, bij Venlo gevoegd door de Duitsers. De toen plotseling kleiner geworden gemeente Maasbree mocht nog tot 1942 gratis gebruik maken van het raadhuis in Blerick, maar moest daarna ergens anders heen. Het college stemde in 1941: de meerderheid wilde het raadhuis in Baarlo verbouwen en gaan gebruiken. De gemeenteraad besliste echter anders en het Maasbreese gemeentehuis aan de Dorpstraat werd opnieuw in gebruik genomen. “Hoewel het gebouw door de oorlog niet is beschadigd, was het vanbinnen wel enorm verwaarloosd door de Duitsers”, aldus Ben. “Het interieur werd hersteld en opgeknapt en in 1949 werd de rechtervleugel flink verbouwd. Ik vermoed dat het gebouw toen ook wit bepleisterd is. In die tijd vestigde de brandweer zich er ook.”

In de jaren daarna werd het gebouw meerdere keren aangepakt. In 1963 werden er aan de linkerkant kantoorruimtes gebouwd en in 1976 en 1979 werd er een stuk aan de achterzijde bijgebouwd, waar de burgerlijke stand kwam te zitten. De laatste verbouwingen waren in de jaren 90 en 2004, zegt Ben. “Tot het ontstaan van gemeente Peel en Maas in 2010 was het gebouw in gebruik als gemeentehuis.” Daarna stond het een aantal jaar leeg, totdat het in 2015 werd verbouwd tot horecazaak en aan de achterzijde nieuwbouw kwam voor de multifunctionele accommodatie ‘t Hoës van Bree.

Ben: “Het witgepleisterde gebouw dat je nu nog ziet, is het oorspronkelijke gebouw zoals het in 1872 gebouwd is. Daarmee is het één van de oudste gebouwen van het dorp, omdat bij de grote brand in 1786 enorm veel gebouwen tussen Niëns en de kerk verloren zijn gegaan. Wat ook een leuk weetje is, is dat de twee kastanjebomen die naast het oude raadhuis staan, net zo oud zijn als het gebouw zelf. Die zijn 146 jaar geleden bij de bouw geplant.”

(Bronnen: Ben Smets; PeelenMaasNet; Inventaris van de archieven van de Gemeente Maasbree 1545 - 1939 (1958), Provinciale Inspectie der Archieven in Limburg (1993); Monumenten in Nederland/Limburg, Saskia van Ginkel-Meester, Chris Kolman, Elisabeth Stades-Vischer, Ronald Stenvert, Jos Venner (2003)

Disclaimer | Copyright© 2018 Kempen Media b.v. | Ontwerp & realisatie Kempen Communicatie
Kempen Media b.v. is partner van Kempen Communicatie b.v.
Kempen Communicatie: Strategie, Creatie, Realisatie